Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Bloggfęrslur mįnašarins, september 2009

Įstęšan er kolröng reikningsašferš visitölu og ónżtur gjaldmišill.

Eitt er vķst aš heimilin ķ landinu eiga ekki handbęrt fé til aš borga meira, į mešan aš lįnveitendur eiga tölur sem žeir eiga aušvelt meš aš leišrétta žannig aš hjól atvinnulķfsins fari aftur af staš. Könnunin er stašfesting į žvķ aš 99% af fjölskyldufólki į aldrinum30-55 įra er ķ svo miklum vandręšum aš ekkert annaš en sjįlfblekking kemur ķ veg fyrir žunglyndi og kvķšaköst.
mbl.is Nį ekki endum saman
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Er ekki rétt aš lįta ķ sér heyra ef mašur fęr vitlausan reikning inn um lśguna?

Mér var hugsaš til žess hvort žaš vęri ekki réttur allra aš žegar viš eigum aš borga einhvern reikning aš hann sé a.m.k. réttur. Ef hann er of hįr er manni oftast sagt aš henda honum og mašur fęr leišréttan reikning sendan žar sem sį gamli var óvart vitlaus. Žį fęr mašur nżjan reikning sem er réttur og mašur borgar hann. Slķk ašgerš kallast leišrétting į skuld, ekki nišurfelling eša kostnašur fyrir žann sem gefur śt žann reikning.

Vegna vitleysu ķ śtreikningi į vķsitölu og brostnum forsendum er hver einasti reikningur sem viš fįum vegna verštryggšs-ķbśšarlįna vitlaus og ķ raun ęttum viš aš senda til baka eša eyša vegna žess aš hann er rangur og einfaldlega alltof hįr.

Žetta er nįttśrulega einföldun, en śtskżring į mannamįli fyrir žį sem skilja ekki hugtakiš leišrétting į móti nišurfellingu eša kostnaši.

Žessu til rökstušnings langar mig aš gefa mér žaš leyfi aš birta grein sem var birt į Vķsir.is ķ gęr 19.september eftir Örn Karlsson. Greinin er aš mķnu mati mjög góš og einnig į mannamįli.

Ég hvet žig til aš lesa žessa grein rólega og upphįtt.

____________________________________________________________________

Örn Karlsson skrifar:

"Žaš er erfitt aš hrekja žį fullyršingu fjölmargra skuldara aš eign ķ fasteign minnki išulega eftir žvķ sem lengur er greitt af verštryggšum lįnum sem į henni hvķla. Fólk hefur grunsemdir um aš žaš sé maškur ķ mysunni og upp vakna spurningar um eignarréttinn sem į aš vera varinn af Stjórnarskrį.



Verštrygging

Verštrygging fjįrskuldbindinga var innleidd meš svoköllušum Ólafslögum įriš 1979. Verštryggingunni var ętlaš žaš hlutverk aš leišrétta skekkju af völdum veršbólgu. Skekkjan fólst ķ žvķ aš veruleg tilfęrsla eigna var til žeirra sem skuldušu frį žeim sem įttu sparifé eša veittu lįn į vöxtum sem tķtt voru langt undir veršbólgunni, sem ęddi įfram óbeisluš. Viš Ólafslögum tóku nż lög um vexti og verštryggingu įriš 2001. Sama meginforsenda er fyrir verštryggingunni og įšur, ž.e. aš verja almennt sparifé og lįnsfé landsmanna fyrir rżrnun af völdum innlendrar veršbólgu eins og segir ķ greinargerš meš frumvarpinu. Samkvęmt lögunum er vķsitala neysluveršs lögš til grundvallar męlingu į veršbólgu.



Veršbólga

Veršbólga er peningatengt fyrirbęri. Veršbólga gefur til kynna hvernig peningalegt virši eigna breytist yfir tķma, ž.e. hvernig kaupmįttur peninga breytist (minnkar). Aš meginstofni į veršbólga sér žvķ staš žegar peningar tapa veršgildi. Žessi skilgreining į veršbólgu er óumdeild og er verštryggingunni ętlaš žaš hlutverk aš leišrétta fyrir veršbólgu žannig aš lįntaki og lįnveitandi séu jafnsettir yfir lįnstķmann. Jafnsettir aš žvķ leyti aš ekki verši eignatilfęrsla į milli žeirra önnur en markast af höfušstól lįnsins og vöxtum žess.



Vķsitala neysluveršs

Vķsitala neysluveršs telur allar veršbreytingar į öllum einingum sķnum alltaf. Löggjafinn hefur metiš žaš svo aš žetta sé nęgilega góš nįlgun į veršbólgu til aš hśn dugi sem leišréttingargrundvöllur ķ verštryggingu.



Atvikshękkanir einstakra eininga

Alltaf gerist žaš jafnt og žétt aš einstakar vörur hękka eša lękka ķ verši óhįš kaupmętti peninga. Slķkar breytingar eiga ekkert skylt viš veršbólgu og ęttu ešli mįls samkvęmt ekki aš vera inn ķ verštryggingargrunni. Lįnveitandi fer almennt ekki fram į aš lįntaki verji hann fyrir žvķ aš ekki rigni ķ Brasilķu žannig aš hann fįi bętur ef kaffiverš hękkar žess vegna. Lįnveitandi fer almennt ekki fram į aš lįntaki verji hann fyrir strķši ķ Mišausturlöndum žannig aš hann fįi bętur ef olķuverš hękkar žess vegna o.s.frv.

Verštryggingunni er žvert į móti ętlaš aš tryggja hlutleysi og taka įhęttu śt śr lįnavišskiptum. Öll įhętta lįnagjörninga į aš endurspeglast ķ vaxtastigi lįnsins en ekki ķ verštryggingunni. Verštryggingu er eingöngu ętlaš aš verja veršgildi žeirrar fjįrhęšar sem er lįnuš. Ef atviksbreyting į verši vöru fer inn ķ verštryggingarvķsitölu leišir žaš til óumsaminnar eignatilfęrslu. Gefum okkur aš um vešlįn sé aš ręša. Ef lįnveitandinn fęr bętur vegna hękkunar į vöru og hękkunin er ótengd kaupmętti peninga žį hękkar höfušstóll vešlįnsins og hrein eign ķ fasteigninni rżrnar aš sama skapi. Rżrnunin į sér staš vegna žess aš fasteignin hękkaši ekki ķ verši til samręmis vegna žess aš žaš var ekki veršbólguįstand. Kaupmįttur peninga hélst óbreyttur.



Hamfarir

Atviksbreytingar eru jafnan litlar samanboriš viš veršbólgubreytingar og žvķ hefur eflaust ekki žótt taka žvķ aš horfa til žeirra ķ verštryggingargrunninum. Og žess vegna hefur sennilega engan óraš fyrir žeim stórkostlegu atvikshękkunum į tveimur lišum neysluveršsvķsitölunnar meš afleišingum sem lķkja mį viš hamfarir. Allt samband milli skuldara og lįnveitenda brenglašist į fjögurra įra tķmabili frį mišju įri 2004 til įrsbyrjunar 2008. Žessi brenglun hefur leitt til stórkostlegrar eignatilfęrslu frį skuldurum til lįnveitenda. Įtt er viš hękkun fasteignaveršs ķ kjölfar innkomu bankanna ķ įgśst 2004 įsamt hękkušu lįnshlutfalli Ķbśšalįnasjóšs ķ kjölfariš og hękkun olķuveršs į heimsmarkaši. Ķ hvorugu tilfellinu voru veršhękkanirnar afleišing minnkandi veršgildi peninga og žar meš veršbólgu. Hśsnęšisverš vegur allt aš 17% vķsitölunnar og olķa og bensķn allt aš 5%. Žegar žessir lišir margfaldast ķ verši veršur stórhękkun į vķsitölunni. Hér er ekki tekiš meš ķ reikninginn afleidda hękkun annarra liša ķ vķsitölunni vegna įhrifa olķuveršs į veršmyndun žeirra.

Hafa ber ķ huga ķ žessari umręšu aš gengisvķsitala ķslensku krónunnar var mjög stöšug allt tķmabiliš sem žżšir aš kaupmįttur ķslensku krónunnar hélst stöšugur. Grunnforsenda fyrir veršbólgu var žvķ svo gott sem ekki til stašar allt tķmabiliš. Höfum jafnframt ķ huga aš verulega stór hluti neysluvara į ķslenskum markaši er innfluttur og žvķ er gengi ķslensku krónunnar góšur męlikvarši į forsendur veršbólgu.

Žaš er žvķ hęgt aš halda žvķ fram aš hękkun hśsnęšisveršs og olķu og bensķns į ķslenskum markaši hafi fyrst og fremst veriš atvikshękkun og žvķ hverfandi lķkur į aš hękkanir žessar stafi af veršbólgu, ž.e. aš peningar hafi tapaš veršgildi.
Ķ žvķ orsakasamhengi sem hér er fjallaš um getur vara hękkaš ķ verši af žremur įstęšum.

Vara getur hękkaš ķ verši vegna žess aš kaupmįttur peninga rżrnar (veršbólguhękkun) og fylgja žį jafnan ašrar vörur og žjónusta meš. Ķ öšru lagi getur vara hękkaš ķ verši žrįtt fyrir aš kaupmįttur peninga helst stöšugur, alltaf er hęgt aš rekja slķka hękkun til atviks eša ašstęšna (atvikshękkun). Ķ žessu tilfelli hękka ašrar vörur ekki samhliša nema ef varan er partur af veršmyndun žeirra. Ķ žrišja lagi geta vörur hękkaš vegna blöndu af žessu tvennu.



Heimsmarkašsverš į olķu

Frį hausti 2003 og fram ķ įrsbyrjun 2008 hękkaši verš į olķu gķfurlega, śr ca $25 tunnan ķ vel yfir $120. Um žessar mundir er olķuveršiš ķ kringum $68. Žaš er óumdeilt aš žessi hękkun er óhįš gjaldmišlum heimsins og stafar af aukinni eftirspurn m.a. Kķnverja og spįmennsku į mörkušum. Žessi hękkun į heimsmarkaši leiddi beint til hękkunar į eldsneytisverši į Ķslandi. Veršhękkunin er žannig ekki veršbólgudrifin eša m.ö.o. ekki tilkomin vegna žess aš peningar hafa tapaš veršgildi sķnu. Žaš sem sķšan gerist ķ verštryggingarkerfi Ķslendinga viš žessar ašstęšur er aš veršhękkunin męlist ķ vķsitölu neysluveršs og žar sem hśn er notuš beint til verštryggingar veršur ósamningsbundin eignatilfęrsla stašreynd t.d. meš hękkun höfušstóla vešlįna. Lįnveitandinn fęr hreinan arš lķkt og hann vęri ķ olķubransanum. Aršurinn kemur hins vegar śr vasa lįntakandans, hrein eign hans ķ fasteigninni rżrnar.



Fasteignaverš

Fasteignaverš hefur mikiš vęgi ķ vķsitölu neysluveršs, um 17% og žvķ er hśn mjög nęm fyrir fasteignaverši. Innkoma banka og sparisjóša į fasteignalįnamarkašinn įsamt hękkun lįnshlutfalls Ķbśšalįnasjóšs er óumdeild meginįstęša fyrir hinu risavaxna stökki į verši fasteigna ķ kjölfariš. Hęrri vešhlutföll, betri vaxtakjör og hękkun hįmarkslįna settu kipp ķ eftirspurn eftir hśsnęši sem leiddi til snarprar hękkunar į verši žeirra. Žvķ er ekki til aš dreifa aš hękkun fasteignaveršs į žessu tķmabili hafi veriš veršbólgudrifin.

Ķ fyrsta lagi vegna žess aš fasteignaverš hękkaši langt umfram veršbólgu, en į įrinu 2005 hękkaši fasteignaverš um 32% į mešan vķsitala neysluveršs hękkaši tęplega 6%. Ķ annan staš mį benda į aš gengisvķsitalan fór stöšugt lękkandi frį hausti 2004 og śt įriš 2005, sem žżšir aš gengi ķslensku krónunnar var aš styrkjast gagnvart gengi helstu višskiptalandanna į tķmabilinu og žvķ ķ raun engin forsenda fyrir veršbólgu. Fęra mį rök fyrir žvķ aš mesti įhrifavaldur į breytingu vķsitölunnar hafi einmitt veriš fasteignaveršiš og žannig hafi lįnveitendur fengiš sinn skerf af fasteignagróšanum meš hękkun höfušstóls fasteignavešlįna. Veršbólga var engin eins og įšur sagši ķ žeirri merkingu aš peningar töpušu almennt ekki veršgildi sķnu heldur žvert į móti gįtu Ķslendingar fengiš meira fyrir krónuna ķ helstu višskiptalöndunum. Óumsamin eignatilfęrsla įtti sér staš.

Žaš er einsżnt aš frį hausti 2004 og fram til įrsbyrjunar 2008 eru višvarandi óumsamdar eignatilfęrslur frį skuldurum til lįnveitenda vegna mistaka ķ framkvęmd verštryggingarkerfisins. Höfušstóll vešlįna hękkaši langt umfram veršbólgu og veršbótažįttur greišslna af vešlįnum var langt umfram žaš sem raunveruleg veršbólga gat gefiš. Sś višleitni löggjafans aš verja sparifé almennings meš verštryggingunni hefur snśist ķ höndum hans vegna žess aš engin tilraun er gerš til aš meta veršbreytingar óhįšar kaupmętti peninga, ž.e. breytingar sem ekki tengjast veršbólgu og taka žęr śt śr neysluveršsvķsitölunni.
Žaš eru meginmistök ķ framkvęmd verštryggingar į Ķslandi aš skilgreina allar breytingar į vöru og žjónustu sem veršbólgubreytingar, m.ö.o. aš allar veršbreytingar stafi af žvķ aš peningar hafi tapaš veršgildi.
Allir sem vilja geta séš aš žaš er fręšilega ómögulegt aš allar veršbreytingar hverju nafni sem nefnist stafi af veršbólgu (stafi af žvķ aš veršgildi peninga rżrnar) žvķ ef svo vęri er jafnframt veriš aš segja aš heimurinn sé óbreytanlegur. Žess vegna er lķka fręšilega ómögulegt aš vķsitala neysluveršs sé sanngjarn grunnur til leišréttingar į veršbólgu žvķ hśn tekur til allra veršbreytinga.

Įlykta mį aš žaš sé meš öllu ólöglegt aš verštrygging sé trygging fyrir öšru en įhrifum veršbólgu. Ķ fyrsta lagi vegna žess aš ķ lögum um verštryggingu (greinargerš meš frumvarpi) er tekiš į žvķ aš verštryggingunni sé ętlaš aš leišrétta fyrir veršbólgu įn žess aš annaš sé nefnt. Ķ öšru lagi vegna žess aš ef hśn er trygging fyrir öšru veršur óhjįkvęmilega raunveruleg og óumsamin eignatilfęrsla milli lįntaka og lįnveitanda.

Ķ fljótu bragši reiknast mér aš ólögleg höfušstólshękkun vešlįna sé a.m.k. 10% į umręddu tķmabili vegna atvikshękkana fasteignaveršs og olķu og bensķns.

Įšur en Ólafslög tóku gildi var hrikaleg eignatilfęrsla ķ gangi til skuldara frį sparifjįreigendum og lįnendum. Žó er ekki hęgt aš segja lög hafi beinlķnis veriš brotin. Stjórnvöldum mistókst einfaldlega hagstjórnin og virši peninga žvarr meš miklum hraša. Ķ staš žess aš bęta hagstjórnina įkvįšu stjórnvöld aš innleiša verštryggingu fjįrskuldbindinga. Hér hefur veriš bent į aš viš framkvęmd verštryggingarinnar hefur dęmiš snśist viš. Nś er ķ gangi hrikaleg eignatilfęrsla frį skuldaranum til lįnveitandans.

En nś ęttu hins vegar žolendur aš geta variš sig žvķ framkvęmdin byggir į lögum sem augljóslega standast žį ekki sterkara lagaįkvęši Stjórnarskrįrinnar sem varšar frišhelgi eignarréttarins. Žannig er hęgt aš vinda ofan af žessum hörmungum ef lögum er fylgt.
Ašal meiniš felst ķ žvķ aš vķsitala neysluveršs er notuš óbrengluš til verštryggingar. Vķsitalan er įgęt til sķns brśks: aš mišla upplżsingum um breytingar į verši vöru og žjónustu, en hśn er ósanngjarn og ólöglegur grunnur til verštryggingar.

Skoraš er į stjórnvöld aš leita leiša til aš leišrétta ólögmętar eignatilfęrslur sem eru afleišing af ónįkvęmri framkvęmd verštryggingarinnar."
Höfundur er vélaverkfręšingur.

 

 


Hvaš er greišsluverkfall? Hvaš žżšir slķkt?

1. október bošar Hagsmunasamtök Heimilanna til ašgerša sem kallast greišsluverkfall. Mig grunar aš mjög margir hrista hausinn og hneykslast frekar į slķku og geta ekki ķmyndaš sér aš taka žįtt eingöngu vegna žess aš žeir hinu sömu vilja ekki komast ķ bękur sem óreišufólk gangvart gagnaskrį lįnstrausts og sķns banka.

Ég gaf mér nokkra mķnśtur og kynnti mér lauslega hvaš ég žyrfti aš gera til žess aš geta sagst hafa tekiš žįtt ķ slķku og einnig hvaš įvinnst meš slķku. Svariš er einfalt. Verkfalliš stendur frį 1. til 15 október, en einnig getur hver og einn haldiš įfram eins lengi og hann vill og getur. Hinsvegar er gert rįš fyrir aš verkfalliš gęti stigmagnast eftir 15.október og žvķ sem lķšur į tķmann munu fleiri freistast til žess aš taka žįtt.

Alla reikninga sem viš borgum vanalega um mįnašarmót til bankanna, fjįrmįlastofnanna og hins opinbera verša ekki greiddir fyrr en 16.október eša sķšar og žeir sem treysta sér borga bara alls ekki. Tķmamót verša žar sem öll kreditkort verša klippt ķ sundur. Allt sparifé veršur tekiš śt og sett undir kodda.

En hvaš vinnst meš žessu, koma lįnastofnanir ekki bara meš aš hlęgja aš žessum ašgeršum?

Žaš er kappsmįl aš į nęstu mįnušum lįtum viš heyra almennilega ķ okkur gangvart žvķ kerfi og regluflóši sem verndar alla lįnveitendur og heldur skuldurum ķ skuldafangelsi sem sjį ekki fyrir endann į greišslum į sinni lķfstķš. Žetta er ašgerš sem eflir réttlętisbarįttu heimilanna og heldur žeirri umręšu į lofti. 

Af heimasķšu Hagsmunasamtak Heimilanna:

"

  • Hvaš er greišsluverkfall? Ķ grunnin er žaš aš leggja nišur greišslur į einhverju t.d. ķbśšalįnum. Greišsluverkfall er skķrskotun ķ verkfallsréttinn. Veriš er aš berjast fyrir réttlęti, betri kjörum og betri réttarstöšu lįntakenda neytendalįna.
  • Hverjum er greišsluverkfalliš beint gegn? Greišsluverkfallinu er ķ žessu tilfelli beint gegn lįnastofnunum ž.e. lįnastofnanir eru fyrstu ašilarnir sem finna fyrir greišsluverkfallinu. Žaš skal žó ekki fariš ķ grafgötur meš aš sį ašili sem ķ žessu tilfelli er veriš aš žrżsta į er rķkisvaldiš žvķ žaš er eini ašilinn sem er ķ ašstöšu til aš fara ķ almennar ašgeršir og breyta lögum. Lįnastofnanir hafa hinsvegar mikil įhrif innan stjórnkerfisins eins og viš höfum oršiš vör viš.
  • Hver er tilgangurinn meš greišsluverkfallinu? Tilgangurinn er aš knżja rķkisvaldiš og lįnastofnanir aš samningaboršinu til aš semja um kröfur Hagsmunasamtaka heimilanna.
  • Hverjar eru kröfur HH? Sjį kröfugerš um leišréttingu verštryggšra og gengistryggšra lįna, kjara og réttarbętur vegna neytendalįna į vefsķšu HH www.heimilin.is. Kröfur HH eru grunnurinn aš kröfugeršinni en verkfallsstjórn hefur sķšasta oršiš meš endanlega śtfęrslu kröfugeršarinnar.
  • Hverjir eru žįtttakendur ķ greišsluverkfalli? Allir sem skulda lįnastofnunum (ath. aš greišsluverkfall beinist ekki gegn öšrum atvinnurekstri).
  • Geta žeir sem skulda ekki, stutt greišsluverkfall? Jį, ķ višbót viš andlegan stušning er ein af mögulegum stušningsašgeršunum śttektir af bankareikningum.
  • Er hęgt aš styšja greišsluverkfall en standa samt ķ skilum į lįnum? Jį, meš stušningsašgeršum eins og śttektum af bankareikningum, tilfęrslu į launareikningum, draga greišslur ofl. Žetta er nįnar śtlistaš ķ ašgeršarlżsingum.

Ég hvet alla aš taka žįtt į einhvern hįtt, žó svo aš žaš sé ekki nema andlegan stušning og bera śt jįkvęšan bošskap žessara ašgerša. Viš megum ekki lįta bugast!

Ķ tilkynningu frį samtökunum kemur fram aš n.k 17. september veršur opinn fundur ķ Išnó og į 800bar į Selfossi.

Hér er tilkynningin:

"Kęru félagsmenn HH,
Um leiš og viš tilkynnum ykkur hér meš um opinn fund ķ *Išnó* um greišsluverkfalliš *17. sept. kl. 20:00* viljum viš minna félagsmenn į aš fylgjast meš heimasķšu samtakanna www.heimilin.is Żmislegt nżtt athyglisvert efni er į sķšunni en hér nešar eru hlekkir į margt af žvķ helsta.

Auk žess sem opinn fundur veršur um greišsluverkfalliš ķ *Išnó* veršur einnig fundur į Selfossi į *800 Bar* į sama tķma. Rįšherrum (SJS og GM) hefur veriš bošiš į fundinn ķ Išnó og alžingismönnum af Sušurlandi į fundinn į Selfossi.

Žess mį geta aš į fundinum ķ Išnó verša mešal annarra Ólafur Arnarson og Björn Žorri Viktorsson ķ panel. Greišsluverkfallsstjórnin mun sitja fyrir svörum og viš vonum aš rįšherrarnir męti svo žeir geti svaraš spurningum gesta (žeir hafa aš svo stöddu ekki stašfest komu sķna).

Greišsluverkfalliš okkar hefst svo 1. október og stendur til 15. október.
Spurt hefur veriš hvort draga eigi greišslur hvort sem um gjalddaga eša eindaga er aš ręša og aš sjįlfsögšu į žaš viš um bęši. Engar greišslur af ķbśšalįnum og öšrum neyslulįnum eru inntar af hendi žeirra sem taka žįtt.
Einnig er mikilvęgt aš taka śt inneignir af reikningum ķ rķkisbönkunum og į žaš viš um alla sem vilja taka žįtt hvort sem žeir eru meš lįn eša ekki. Viš bendum į aš stofna megi reikninga ķ öšrum bönkum (gott aš gera fyrr en
seinna) eša leggja fé inn ķ bankahólf eša ašra örugga staši (fé ķ bankahólfum er ekki inn ķ veltu bankans). Sjį meira um žįtttöku hér

http://www.heimilin.is/varnarthing/aegerdir-greidsluverkfall/467-greidsluverkfall-hvernig

Muniš svo aš hvetja vini og vandamenn til aš *skrį sig ķ samtökin*. Žaš er tilvališ aš nota Facebook og slķkar sķšur til aš lįta skošanir sķnar ķ ljós hvaš žetta varšar.

Ķ september tók HH aš sér aš gera śttekt į greišsluašlögunar śrręšinu fyrir félagsmįlarįšuneytiš. Settur var saman rżnihópur fólks sem hefur nżtt sér žetta śrręši og eru nišurstöšurnar um margt athyglisveršar.

http://www.heimilin.is/varnarthing/about/workdocuments/kannanir-rannsoknir/64-nieurstoeeur/485-endurmat-a-greidsluadlogun

http://www.heimilin.is/varnarthing/about/workdocuments/kannanir-rannsoknir/64-nieurstoeeur/484-samantekt-rynihopi-greidsluadlogunar

Félagsmenn og ašrir eru duglegir aš tjį skošanir sķnar ķ umsagnir viš greinarnar į heimasķšunni. Žetta er mjög gott mįl og viš ķ stjórninni lesum žetta mikiš til aš sjį višbrögš. Viljum hvetja alla til aš segja sķna skošun en aš sjįlfsögšu aš gęta hófs og nęrgętni hvaš varšar persónur og leikendur ef svo mį aš orši komast. Viš fįum einnig mikiš af pósti inn į heimilin@heimilin.is en žį er um aš ręša beinar spurningar eša persónulegar frįsagnir sem ekki eiga alltaf heima į heimasķšunni (viš fįum stundum leyfi hjį fólki til aš birta frįsagnir žess af višskiptum sķnum viš lįnastofnanir ofl.).

Žennan póst mį einnig lesa hér:

https://docs.google.com/Doc?docid=0Aa4EtwF1fnKKZGRudzJkZ25fMzdkc3hmd3djNA&hl=en

f.h. Stjórnar HH
Bestu kvešjur,

Ólafur Garšarsson
"

 

 

 

 


Forseti ASĶ ķ stjórn félags į Tortola eyjum!

Žessi frétt į Visir.is batt endann į žvęluna. Žaš er spurning hvort nafnanefnd leyfi okkur aš breyta nafninu į landinu okkar ķ Sikileyjar Noršursins.

Frétt af Visir.is segir; "

Gylfi Arnbjörnsson, forseti ASĶ, sat ķ stjórn fjįrfestingarfélags ķ Lśxemborg sem var stofnaš ķ gegnum tvö skśffufélög ķ skattaparadķsinni Tortola. Žaš var aldrei nein starfsemi ķ félaginu segir Gylfi sem segist ekki hafa vitaš aš Tortola hafi blandast inn ķ stofnun félagsins.

Félagiš Motivation Investment Holding var stofnaš ķ Lśxemborg įriš 2000 og sį Kaupžing ķ Lśxemborg um aš stofna félagiš. Žaš gerši bankinn ķ gegnum tvö félög sem skrįš eru į eyjunni Tortola.

Félögin heita Waverton Group Limited og Starbrook International Limited og komu margoft viš sögu žegar Kaupžing stofnaši félög ķ Lśxemborg. Félögin lögšu svo fram 2,5 milljón ķslenskra króna ķ stofnfé į hinu nżja félagi Motivation Investment Holding.

Endurskošandi félagsins var Rothley Company Limited sem er skrįšur til heimilis ķ Road Town į Tortola. Endurskošunarfyrirtękiš og stofnfélögin hafa sama pósthólf į Bresku Jómfrśareyjunum.

Gylfi Arnbjörnsson, forseti ASĶ, var einn af fimm skrįšum stjórnarmönnum Motivation Investment Holding.

Ķ samtali viš fréttastofu segir hann aš žegar félagiš hafi veriš stofnaš hafi hann gegnt stöšu framkvęmdastjóra eignarhaldsfélags Alžżšubankans.

Félagiš starfaši į innlendum fjįrfestingarmarkaši og įtti m.a. hluti ķ Hugviti. Til hafi stašiš aš bjóša starfsmönnum žess upp į kaupréttarsamninga og hafi sś leiš veriš valin aš stofna félag ķ Lśxemborg žar sem Hugvit var meš starfsmenn vķša um Evrópu.

Stašsetningin hafi veriš valin til aš gęta jafnręšis mešal starfsmanna. Gylfi segist ekki hafa haft vitneskju um aš eyjan Tortola hefši blandast inn ķ stofnun félagsins.

Aldrei hafi veriš nein starfsemi ķ félaginu en žaš var leyst upp ķ febrśar į sķšasta įri."

 


Höfum viš efni į aš leišrétta höfušstól ķbśšarlįna?

Margir fręšingar og stjórnmįlamenn hafa tjįš okkur aš stašan į rķkissjóši og ķ efnahagskerfinu sé žannig aš žaš sé ekki til ķ dęminu aš viš getum į nokkurn hįtt leišrétt höfušstól fasteignalįna vegna žess aš viš eigum ekki fjįrmagn til žess. Įn žess aš dęma sjįlfan mig sem fręšing į žvķ sviši sem leyfir sér aš fullyrša slķkt langar mig aš spyrja einfaldari spurningu sem lķtur meira aš almennri skynsemi.

Žegar 9.600.000 verštryggt ķbśšarlįn hjį Landsbankanum (tekiš 15. jślķ 2007), breyttist į 26 mįnušum ķ 12.690.000 eša hękkaši um 3.690.000 eša aš mešaltali kr. 150.000 į mįnuši. Hvašan komu žessir sešlar til Landsbankans? Hvašan kom žessi upphęš til žeirra? Aš sjįlfsögšu skrifaši ég undir lįniš vitandi aš verštryggingin gęti gert žetta, eša lįtiš žaš bólgna svona.

Hinsvegar spyr ég hvort žessi 3.690.000 sé fjįrhęš sem bankinn eigi einhliša rétt į aš eignast, sérstaklega žegar forsendur į lįnasamningum sem ég skrifaši undir er brostinn.

Žį spyr ég žessa fręšinga hversu įžreifanlegir fjįrhęšin 3.690.000 kr hękkunin er hjį žeim? Hversu mikla sešla žarf Landsbankinn til žess aš leišrétta žennan höfušstól? Hversu réttlįtt er žaš fyrir bókhald bankanna aš eignfęra žessa 3.690.000 kr. skuld sem sķn eign ķ bókhaldinu?

Į mešan ég spyr į svona einfaldan hįtt mį ég ekki gleyma žvķ aš Landsbankinn fékk į sama tķma hjį mér sešlagreišslu (žessa 26 mįnuši) kr. 52.000 aš mešaltali fyrir greišslu į vöxtum og höfušstól. Žaš gerir kr. 1.325.000 af mķnum skattskyldu launum samalagt žess 26 mįnuši.

Ķ samantekt sjįum viš aš Landsbandbankinn hefur į žessum tķma nįš aš gera mig įbyrgan fyrir upphaflegum höfušstól aš kr. 9.600.000 (meš veši ķ hśsi sem hefur lękkaš um 28% į 26 mįnušum) nįš aš eignfęra aukalega kr.3.690.000 į žessu tķmabili og fengiš einnig greišslu ķ sešlum upp į 1.325.000 (samtals 14.615.000).

Ef ég vęri Landsbankamegin vęri ég skoti įnęgšur meš višskiptin.

 Samtals hefur Landsbankinn (sem er įbyrgur fyrir Icesave klśšrinu) nįš mér ķ žręldóm fyrir sig og aš auki žarf ég aš borga žeim fyrir aš žręla fyrir žį og fę ķ stašin aš gista ķ hśsinu mķnu.

Žegar fręšingar og žingmenn segja mér sķšan aš Landsbankinn hafi ekki efni į aš leišrétta žessa fasteignskuld, spyr ég, hef ég efni į žeim ašstęšum sem ég er ķ?

Athugiš aš hér er um aš ręša upphaflegt lįn upp į 9.600.00 ķ fasteign sem var keypt fyrir kr.32.500.00. Žiš getiš rétt ķmyndaš ykkur ef lįniš hefši veriš hęrra?

Réttlęti milli skuldara og lįnveitanda er ķ žeirri stöšu į sį sķšarnefndi heldur allri žjóšinni ķ žręldóm og žingmenn, einstaklingar sem viš kusum til žess aš gęta hagsmuna okkar męta ķ žingsali og umręšužętti og verja lįnveitendur til hins żtrasta. 

Hvaš verša heimilin ķ landinu aš gera til žess aš fį réttlętiš til žess aš sigra óréttlętiš?

Žaš er fyrir slķkan mįlstaš sem www.heimilin eru aš berjast fyrir. Mig  grunar aš žś sem lest žetta sért ekki ķ ósvipušum ašstęšum. Skrįšu žig ķ dag, lįttu ķ žér heyrast. www.heimilin.is


Voru fasteigna- og bķlalįn ķ erlendri mynt ólögleg frį byrjun?

Ķ dag kom inn póstur til Hagsmunasamtaka Heimilanna (HH) frį virtum fręšimanni um mįlefni sem HH hefur veriš meš ķ rannsókn ķ langan tķma og fengiš fjölmarga lögfręšinga og ašra til aš leggja mat į. Um er aš ręša lögmęti lįna frį ķslensku lįnveitendum ķ erlendri mynt. Mikilvęgi žess aš viš fįum śr skoriš um lögmęti žessara skulda er mjög mikilvęgt įšur en skilanefndir binda enda į samningarvišręšur milli erlendra kröfuhafa og gömlu bankanna.

 Žessi grein sem hér birtist er sś sama og žś finnur į Heimasķšu okkar į www.heimilin.is og er hvatning til okkar allra til žess aš leggja Hagsmunasamtökum heimilanna liš meš žvķ aš gerast mešlimir en sś sjįlfbošavinna sem žar į sér staš er frįbęr og er framlag Gunnars Tómassonar til žessa mįlefnis stórt skref.

p.s. Skrį sig ķ dag - www.heimilin.is

 ________________________________________________________________________

Gunnar Tómasson hagfręšingur og fyrrverandi starfsmašur AGS (IMF) til 25 įra sendi okkur(HH) žennan póst ķ dag (03.09.09). Helstu rįšamenn žjóšarinnar fengu afrit af póstinum.

"Įgęti formašur Hagsmunasamtaka heimilanna.
 
Ķ višhengi er samantekt um įkvęši laga nr. 38/2001 um vexti og verštryggingu varšandi gengistryggingu höfušstóls lįna ķ ķslenzkum krónum.
 
Žaš er ótvķrętt aš slķk gengistrygging brżtur gegn 13. gr. og 1. mgr. 14. gr. laganna, og varšar refsingu skv. 17. gr.
 
Skaši lįntakenda af žessu broti lįnastofnana veltur į hundrušum milljarša kr.
 
Frį žjóšhagslegu jafnt sem réttlętissjónarmiši ber žvķ brżna naušsyn til aš fullt tillit sé tekiš til skašabótaskyldu viškomandi lįnastofnana įšur en gengiš er frį uppgjöri viš erlenda og innlenda kröfuhafa gömlu bankanna.


Gunnar Tómasson

3. September 2009

 

Lög um vexti og verštryggingu nr. 38/2001

 

1.  Lög um vexti og verštryggingu nr. 38/2001 heimla ķslenzkum lįnastofnunum aš „verštryggja sparifé og lįnsfé skv. 13. gr. sé grundvöllur verštryggingarinnar vķsitala neysluveršs sem Hagstofa Ķslands reiknar samkvęmt lögum sem um vķsitöluna gilda og birtir mįnašarlega ķ Lögbirtingablaši." (14. gr.)*

 

2.  Ķ athugasemdum meš frumvarpi til laga um vexti og verštryggingu nr. 38/2001 segir svo um įkvęši 13. og 14. gr. frumvarpsins:


    Ķ 1. mgr. er lagt til aš heimildir til aš binda skuldbindingar ķ ķslenskum krónum viš gengi erlendra gjaldmišla verši felldar nišur. Frį 1960 var almennt óheimilt aš binda skuldbinding ar ķ ķslenskum krónum viš gengi erlendra gjaldmišla. Žessi almenna regla var tekin upp ķ lög nr. 13/1979, um stjórn efnahagsmįla o.fl. („Ólafslög"). Meš breytingum į žeim įriš 1989 var žó heimilaš aš gengisbinda skuldbindingar ķ ķslenskum krónum meš sérstökum gengis vķsitölum, ECU og SDR, sem Sešlabankinn birti. Žessi breyting var lišur ķ auknu frelsi ķ gjaldeyrismįlum į sķnum tķma. Gengisbinding į grundvelli žessara vķsitalna hefur notiš takmarkašrar hylli.


    Samkvęmt 13. gr. og 1. mgr. 14. gr. frumvarpsins veršur ekki heimilt aš binda skuldbindingar ķ ķslenskum krónum viš dagsgengi erlendra gjaldmišla. Er tališ rétt aš taka af allan vafa žar aš lśtandi. Tališ er aš samningar meš višmišun viš gengisvķstölu į grundvelli įkvęšisins ķ vaxtalögum séu mjög fįir. Ķ brįšabirgšaįkvęši IV er kvešiš į um hvernig fariš skuli meš innstęšur og samninga af žessu tagi sem žegar eru ķ gildi.



3.  Ķ septemberlok 2008 nįmu śtistandandi gengistryggš śtlįn innlįnsstofnana samtals 2.851.930 milljónum kr.  Žar af 1.439.015 mkr til fyrirtękja, 1.057.842 mkr. til eignarhaldsfélaga og 271.384 mkr. til heimila.

 

4.  Höfušstóll umręddra lįnasamninga er skilgreindur ķ ķslenzkum krónum, og er žvķ gengistrygging/binding žeirra viš „dagsgengi erlendra gjaldmišla" skżrt brot į 13. gr. og 1. mgr. 14 gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verštryggingu.

 

5.  Meš gengistryggingu höfušstóls ķ ķslenzkum krónum hafa lįnveitendur ķ raun velt eigin gengisįhęttu yfir į višskiptavini įn heimilda ķ lögum, žótt ešli mįlsins samkvęmt sé ekki hęgt aš tengja einstök śtlįn į eignahliš efnahagsreiknings lįnastofnana viš einstaka liši į skuldahlišinni, hvort sem eru innlįn ķ ķslenzkum krónum eša erlendar lįntökur lįnveitenda.

 

6.  Višurlög viš brotum į VI. kafla laga nr. 38/2001 (gr. 13-16) eru skilgreind ķ VII. kafla sem hér segir:

 

VII. kafli. Višurlög og mįlsmešferš.
17. gr. Brot į VI. kafla laga žessara varša sektum nema žyngri refsing liggi viš broti samkvęmt öšrum lögum.
18. gr. Ef samningur um vexti eša annaš endurgjald fyrir lįnveitingu eša umlķšun skuldar eša drįttarvexti telst ógildur og hafi endurgjald veriš greitt ber kröfuhafa aš endurgreiša skuldara žį fjįrhęš sem hann hefur žannig ranglega af honum haft. Viš įkvöršun endurgreišslu skal miša viš vexti skv. 4. gr., eftir žvķ sem viš getur įtt.

 
Viršingarfyllst,
 
Gunnar Tómasson, hagfręšingur"

 


Höfundur

Haraldur Haraldsson
Haraldur Haraldsson
Ég er fæddur á sama ári og Walt Disney World opnaði, árið MCMLXXI 1971. Er Garðbæingur í húð og hár, hef gaman að mörgu...alltof mörgu segur konan. Mín frægð í samfélaginu byrjaði á því að ég fann upp break dans...svona næstum því...er það ekki? Hins vegar hefur mín frægð dalað síðan en alltaf haft þá trú að minn tími mun koma. T.d. ætlaði ég alltaf að vera fyndnasti maður íslands en aldrei haft tíma til þess. Einnig var planað að vera besti læknir í Evrópu, en enginn tími til þess heldur. Síðan hefur mið mikið langað að vera ógeðslega frægur listmálari, en enginn tími til þess heldur.  

Þannig að í dag er ég markaðsfræðingur, auglýsingamógúll með

Įgśst 2017
S M Ž M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband